کلیات مواد منفجره در یک نگاه

افراد عام به موادی که به سرعت بسوزند یا باعث خرابی شوند مواد منفجره می گویند اما در علم شیمی، مواد منفجره "موادی جامد یا مایع هستند که با سرعت بسیار بالا در اثر شوک یا حرارت به گاز تبدیل می شوند."

اگرچه بسیاری از مواد یا واکنش ها امکان انفجار دارند اماً ماده منفجره اطلاق نمی شوند. مثلاً واکنش پتاسیم با آب را در نظر بگیرید. به دلیل واکنش پذیری بیش از حد پتاسیم و آب، چنانچه مقدار پتاسیم زیاد و حجم ظرف کم باشد، انفجاری رخ می دهد که ممکن است منفجر به شکستن ظرف بیانجامد. اما پتاسیم یک ماده منفجره نیست.

مواد منفجره کمتر به صورت ترکیب وجود دارند و معمولاً به صورت مولکول های یکتا واقع می شوند. مثلاً باروت ( gun poweder ) از ترکیب کردن نیترات پتاسیم، گوگرد و کربن به دست می آید. اماً استون پروکسید، خود یک مولکول واحد است.

مواد منفجره را به دو دسته قوی و ضعیف دسته بندی می کنند. مواد منفجره ضعیف اغلب بسیار حساس و چاشنی های انفجاری مواد منفجره قوی هستند؛ مثلاً استون پروکسید و هزامین پروکسید به ترتیب با سرعت انفجار 5100m/s و 4500m/s چاشنی هایی تولید می کنند که براحتی TNT ( تری نیترو تولوئن ) و یا RDX و یا نیترات آمونیوم را منفجر می سازند. کاربرد بمب های قوی در تخریب کوه ها، عملیات نظامی و از برخی در پزشکی ( مانند RDX و نیترو گلیسیرین ) استفاده می شود.

حساسیت در مواد منفجره بسیار مهم است. عوامل حساس کننده به ترتیب شوک، ضربه، حرارت و اصطکاک و ... هستند و تفاوت در حساسیت این مواد، آن ها را برای استفاده های خاصی مناسب می سازد. مثلاً نیترو گلیسیرین - سازنده اصلی دینامیت - در دمای 200 درجه و یا شوک و ضربه بسیار خفیف منفجر می شود؛ اما TNT - پودر زرد رنگ - در مقابل آتش می سوزد و منفجر نمی شود.


نویسنده: علی ترابی
ارسال شده در تاریخ 88/09/11 در ساعت 18:05:09




لطفاً در صورتی که مایل به پاسخ دادن/پرسش سوال/اظهار نظر هستید، از فرم زیر استفاده کنید. لطفاً برای دسترسی بهتر، نوع ارسال خود را مشخص نمایید.

نام کامل شما: ایمیل شما: متن ارسالی: نوع ارسال: